ترجمه 33 - هنگامى كه آن صداى مهيب ( صيحه رستاخيز ) بيايد ( كافران در اندوه عميقى فرو مىروند ) 34 - در آن روز كه انسان از برادر خود فرار مىكند ، 35 - و از مادر و پدرش ، 36 - و زن و فرزندانش ، 37 - در آن روز هر كدام از آنها وضعى دارد كه او را كاملا به خود مشغول مىسازد 38 - صورتهايى در آن روز گشاده و نورانى است ، 39 - خندان و مسرور است 40 - و صورتهايى در آن روز غبارآلود است ، 41 - و دود تاريكى آنها را پوشانده 42 - آنها همان كافران فاجرند تفسير : صيحه رستاخيز بعد از ذكر قسمت قابل توجهى از مواهب الهى و نعم دنيوى ، به بيان معاد و گوشه اى از حوادث رستاخيز و سرنوشت مؤمنان و كافران مىپردازد ، تا از يك سو اعلام كند كه اين مواهب و متاع هر چه باشد زود گذر است و نقطه پايانى دارد ، و از سوى ديگر وجود اينها دليلى است بر قدرت خداوند بر همه چيز و بر مساله معاد . مىفرمايد : « هنگامى كه آن صداى مهيب و گوشخراش ( صيحه رستاخيز ) بيايد كافران و مجرمان در اندوه و ندامت عميقى فرو مىروند » * ( ( فَإِذا جاءَتِ الصَّاخَّةُ ) ) * ( 1 ) .

--> ( 1 ) در اين كه جزاى « شرط » در اين جمله شرطيه چيست ؟ احتمالات متعددى وجود دارد : نخست اين كه محذوف است و از آيات بعد استفاده مىشود ، و در تقدير چنين است : * ( فَإِذا جاءَتِ الصَّاخَّةُ ) * فما اعظم اسف الكافرين ( تفسير مراغى ) و بعضى گفته‌اند جمله « * ( لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيه ) * » مىباشد ( مجمع البيان ) ، اين احتمال نيز داده شده كه جزاء از جمله « * ( يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ ) * » استفاده مىشود ، و در تقدير چنين است : فاذا جاءت الصاخة يفر المرء من اخيه ( روح المعانى )